عفونت واژن یکی از شایع ترین مشکلات زنان بوده که معمولا با علائمی مانند خارش، سوزش، بوی ناخوشایند یا ترشحات غیرطبیعی همراه است. اما آیا همیشه میتوان به راحتی نوع عفونت را تشخیص داد؟ آیا هر نوع ترشح یا تغییر در ناحیه واژن به معنی عفونت است؟ بسیاری از زنان در مواجهه با این علائم دچار نگرانی می شوند اما نداشتن آگاهی کافی درباره علل، انواع و روشهای درمان باعث بدتر شدن وضعیت می شود. در این مقاله قصد داریم به بررسی علائم عفونت واژن، انواع عفونت ها، علل بروز، روشهای درمان و نحوه پیشگیری از این عارضه بپردازیم پس با ما همراه باشید.
عفونت واژن چیست؟
عفونت واژن یکی از مشکلات رایج و آزاردهنده در سلامت زنان بوده که اغلب در دوران باروری یعنی از شروع بلوغ تا قبل از یائسگی مشاهده می شود. این عارضه در واقع نوعی التهاب در ناحیه واژینال بوده که بنا به دلایلی مانند برهم خوردن تعادل طبیعی میکروارگانیسم ها (مخمرها و باکتری ها) در واژن به وجود می آید.
زمانی که این تعادل به هم می خورد، احتمال بروز علائم ناخوشایندی مانند خارش، سوزش، درد هنگام ادرار، بوی نامطبوع و ترشحات غیرطبیعی واژن به شدت افزایش می یابد. با توجه به حساسیت زیاد ناحیه واژن و قرار گرفتن آن در معرض عوامل مختلف محیطی، احتمال ابتلا به عفونت در این بخش از بدن بسیار بالاست. جالب است بدانید که بر اساس مطالعات، حدود یک سوم زنان در طول عمر خود حداقل یک بار با این مشکل مواجه می شوند.
انواع عفونت واژن
این بیماری با توجه به عامل ایجاد کننده در اشکال مختلفی ظاهر می شود. شناخت دقیق نوع عفونت برای انتخاب روش درمان مناسب و جلوگیری از عوارض بعدی اهمیت زیادی دارد. در ادامه با سه نوع رایج این عفونت آشنا می شوید:
عفونت قارچی واژن (کاندیدیازیس)
یکی از شایع ترین انواع عفونت واژن، عفونت قارچی یا مخمری بوده که اغلب توسط قارچی به نام کاندیدا آلبیکانس بروز می کند. به طور طبیعی این قارچ در بدن وجود دارد اما عواملی مانند مصرف بیش از حد آنتی بیوتیک، تغییرات هورمونی، دیابت کنترل نشده، بارداری یا ضعف سیستم ایمنی باعث رشد بیش از حد آن می شوند. به طور کلی علائم عفونت قارچی واژن به شرح زیر است:
- سوزش در زمان ادرار
- درد هنگام رابطه جنسی
- التهاب و قرمزی در ناحیه تناسلی
- ترشحات سفید، غلیظ و پنیری شکل
- خارش شدید و سوزش در ناحیه واژن
عفونت باکتریایی واژن (واژینوز باکتریال)
زمانی عفونت باکتریایی واژن ایجاد می شود که تعادل طبیعی باکتری های مفید و مضر در واژن به هم می خورد. این اختلال بدون درد یا التهاب واضح بروز می کند اما نشانه های خاصی دارد که نباید نادیده گرفته شوند. علائم این نوع عفونت به شرح زیر است:
- خارش یا سوزش خفیف
- ترشحات واژینال سفید مایل به خاکستری
- بوی زننده (معمولا بوی ماهی گندیده) به ویژه پس از رابطه جنسی
نکته: این نوع عفونت خطراتی مانند التهاب لگن، سقط جنین، عفونت رحم و اندومتریت پس از زایمان ایجاد می کند. بنابراین لازم به ذکر است تشخیص زودهنگام و درمان مناسب از بروز عوارض پیشگیری می کند.
بیشتر بخوانید: گشادی واژن چیست؟
تریکومونیازیس واژینال (Trichomoniasis)
تریکومونیازیس یک عفونت واژینال منتقله از طریق رابطه جنسی است که توسط انگل Trichomonas vaginalis ایجاد می شود. این بیماری واگیردار بوده و هم مردان و هم زنان را درگیر می کند اما اغلب زنان علائم شدیدتری را تجربه می کنند. علائم تریکومونیازیس به شرح زیر است:
- سوزش هنگام ادرار
- بوی نامطبوع و تند
- درد در ناحیه زیر شکم
- خارش و سوزش شدید واژن
- درد یا ناراحتی حین رابطه جنسی
- ترشحات کف آلود و زرد مایل به سبز
علائم عفونت واژن
همانطور که در بالا ذکر کردیم عفونت واژن یکی از رایج ترین مشکلات در سلامت زنان بوده که با علائم مختلفی همراه است. بنابراین شدت این علائم از خفیف تا شدید متغیر می باشد و گاهی اوقات نیز بدون هیچ نشانه ای بروز می کند. حال در ادامه به برخی از مهمترین علائم این عارضه اشاره می نماییم:
- قرمزی ناحیه تناسلی
- ترشحات غیرطبیعی واژن
- درد یا سوزش هنگام ادرار
- خونریزی خفیف یا لکه بینی
- احساس التهاب یا تورم در واژن
- خارش واژن و ناحیه اطراف آن
- سوزش در واژن یا مجرای ادراری
- درد در زمان برقراری رابطه جنسی
- افزایش یا کاهش غیرمعمول ترشحات
- بوی نامطبوع و زننده در ناحیه واژن
- تغییر رنگ ترشحات (سفید، خاکستری، زرد، سبز و…)
بیشتر بخوانید: هزینه عمل کردن تنگ کردن واژن
دلایل بروز عفونت واژن
این بیماری در هر سنی رخ می دهد و دلایل متعددی برای بروز آن وجود دارد. این عارضه زمانی ایجاد می شود که تعادل طبیعی میکروارگانیسم های موجود در ناحیه تناسلی دچار اختلال می شود یا عوامل محرک داخلی یا خارجی باعث آسیب به بافت واژن می شوند. به طور کلی علت بروز عفونت واژن به شرح زیر است:
- استفاده از دوش واژینال
- ضعف سیستم ایمنی بدن
- استرس و فشارهای عصبی
- رشد بیش از حد باکتری های مضر
- کاهش باکتری های مفید در محیط واژن
- استفاده از روش های ضدبارداری واژینال
- پوشیدن لباس زیر تنگ، پلاستیکی یا غیر نخی
- مصرف خودسرانه و بی رویه آنتی بیوتیک ها
- عفونت قارچی ناشی از قارچ کاندیدا آلبیکانس
- تغذیه ناسالم و مصرف زیاد قند و کربوهیدرات
- تماس با آب آلوده یا رفتن به استخرهای عمومی
- رعایت نکردن بهداشت فردی به ویژه در دوران قاعدگی
- انگل های تک یاخته ای منتقل شونده از طریق رابطه جنسی
- استفاده از صابون ها، مواد شوینده و محصولات بهداشتی عطردار
- کاهش سطح هورمون استروژن در دوران یائسگی، بارداری یا شیردهی
روشهای تشخیص عفونت واژن
بهتر است بدانید برای تشخیص دقیق این عارضه نمیتوان تنها به علائم ظاهری اکتفا کرد. بنابراین برای تشخیص عفونت واژن، مراجعه به بهترین متخصص زنان و زایمان تهران ضروری است. پزشک ابتدا با طرح سوالاتی درباره علائم فعلی، سابقه عفونت های قبلی و احتمال وجود بیماری های مقاربتی، ارزیابی اولیه ای انجام می دهد. به طور کلی روشهای تشخیص این عارضه به شرح زیر است:
- معاینه لگنی
- آزمایش خون
- آزمایش ادرار
- آزمایش PH واژن
- نمونه برداری از ترشحات واژن
- بررسی سوابق پزشکی و علائم بیمار
- بررسی میکروسکوپی ترشحات واژن
- بررسی وضعیت ظاهری واژن و دهانه رحم
روشهای درمان عفونت واژن
درمان عفونت واژن به نوع و علت این عارضه بستگی دارد و هدف اصلی آن رفع علائم و بازگرداندن تعادل طبیعی میکروبی واژن است. حال در ادامه به مهمترین روشهای درمان این عارضه اشاره می نماییم:
- شیاف یا پماد کلوتریمازول
- شستشو با محلول ویتامین C
- استفاده از محلول آب و نمک
- حمام نشسته با آب و سرکه سیب
- قرص مترونیدازول یا تینیدازول
- استفاده موضعی از روغن نارگیل
- شیاف میکونازول یا بوتوکونازول
- ژل مترونیدازول یا پماد کلیندامایسین
- نشستن در محلول جوش شیرین و آب
- قرص فلوکونازول (ضد قارچ خوراکی)
- استفاده از کمپرس خنک در ناحیه تناسلی
- شستشوی واژن با ترکیب عسل و آب ولرم
- شستشو یا نشستن در محلول آب و سرکه سفید
- پماد یا قرص واژینال استروئیدی برای آتروفی واژن
- قرص آزیترومایسین یا سفیکسیم (برای عفونت های باکتریال)
- استفاده از اسید بوریک (فقط با مشورت پزشک و با رعایت احتیاط)
بیشتر بخوانید: خشکی واژن چیست؟
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، عفونت واژن یکی از مشکلات شایع در زنان بوده که بنا به دلایل مختلفی از جمله رشد بیش از حد باکتری ها، قارچ ها یا انگل ها ایجاد می شود. شناخت دقیق علائم و مراجعه به پزشک برای تشخیص صحیح نقش بسزایی در درمان موفقیت آمیز دارد. با رعایت بهداشت فردی، پیروی از دستورات پزشکی و درمان به موقع میتوان از بروز عوارض جدی جلوگیری کرد و سلامت واژن را حفظ نمود. در نهایت توجه به تغییرات طبیعی بدن و برخورد سریع با هرگونه علامت غیرطبیعی بهترین راه پیشگیری و کنترل این عفونت هاست.
