عوارض بعد از عمل افتادگی مثانه موضوعی بوده که بسیاری از بیماران بعد از تصمیم به جراحی یا گذراندن آن به دنبال شناخت دقیقترش هستند. هرچند این عمل با هدف بهبود کیفیت زندگی انجام می شود اما مانند هر جراحی دیگری با خطراتی همراه باشد. آیا می دانید کدام علائم طبیعی و گذرا هستند و کدام نشانه ها نیاز به پیگیری فوری دارند؟ آگاهی از این تفاوت ها روند بهبودی را سریع تر و استرس های بعد از عمل را کمتر می کند. در ادامه به طور جامع درباره رایج ترین عوارض، دلایل بروز آنها و نکاتی برای پیشگیری از مشکلات احتمالی صحبت خواهیم کرد پس با ما همراه باشید.
مهمترین عوارض جراحی افتادگی مثانه
در بسیاری از موارد، جراحی افتادگی مثانه با موفقیت بالا انجام می شود اما احتمال بروز برخی پیامدهای ناخواسته نیز وجود دارد. عوارض بعد از جراحی افتادگی مثانه با توجه به شرایط بدنی فرد، نوع جراحی و میزان افتادگی متفاوت می باشند. شناخت این عوارض به بیماران کمک می کند روند بهبودی را بهتر طی کنند، علائم خطر را زودتر تشخیص دهند و در صورت نیاز، سریع تر به پزشک مراجعه کنند. در ادامه به رایج ترین و مهمترین عوارض بعد از جراحی افتادگی مثانه اشاره می نماییم:
درد و ناراحتی در ناحیه لگن
بهتر است بدانید بعد از جراحی، احساس درد، فشار یا سنگینی در لگن کاملا طبیعی است و در چند هفته اول مشاهده می شود. این درد به دلیل تحریک بافت های جراحی شده، کشش بخیه ها یا واکنش التهابی بدن ایجاد می شود. در اغلب بیماران، مصرف داروهای مسکن و استراحت کافی به تدریج شدت درد را کاهش می دهد. اگر درد بیش از حد طولانی یا شدید شود، نشانه ای از التهاب یا عفونت می باشد که در این شرایط، بررسی توسط بهترین متخصص زنان در ستارخان ضروری است تا در صورت نیاز، درمان مناسب انجام شود.
عفونت ادراری یا عفونت محل جراحی
یکی از شایع ترین عوارض بعد از جراحی افتادگی مثانه، بروز عفونت است زیرا جراحی در ناحیه لگن و تماس با مجاری ادراری انجام می شود. استفاده از سوند نیز احتمال عفونت را بالا می برد و علائم شایع شامل تب، سوزش ادرار، بوی شدید ادرار یا ترشحات غیرطبیعی از محل برش است. عفونت اگر سریع تشخیص داده شود معمولا با آنتی بیوتیک کنترل می شود و مشکلی ایجاد نمی کند. رعایت دقیق بهداشت، مصرف داروها طبق تجویز و مراجعه به موقع نقش مهمی در پیشگیری از گسترش عفونت دارد.
بی اختیاری ادرار بعد از جراحی
برخی بیماران بعد از عمل به خصوص هنگام سرفه، عطسه یا خنده دچار بی اختیاری ادرار می شوند. این وضعیت ممکن است ناشی از بی اختیاری استرسی پنهان باشد که قبل از جراحی دیده نشده است. در برخی موارد نیز تغییرات ایجاد شده در موقعیت مثانه بعد از جراحی باعث بروز این مشکل می شود. معمولا این عارضه در هفته ها یا ماه های اول کاهش می یابد و با تمرینات تقویت عضلات کف لگن بهبود پیدا می کند. اگر بی اختیاری ماندگار باشد، نیاز به بررسی تخصصی ادراری و درمان تکمیلی وجود دارد.
احتباس یا سختی در تخلیه ادرار
گاهی بعد از جراحی، بیمار نمی تواند مثانه را به صورت کامل تخلیه کند و احساس باقی ماندن ادرار در مثانه دارد. این مشکل ممکن است به دلیل تورم بافت ها، فشار بخیه ها یا تغییرات موقت در سیستم عصبی مثانه ایجاد شود. این حالت موقتی بوده و پس از چند روز تا چند هفته رفع می شود. همینطور در برخی موارد نیاز است برای مدت کوتاهی از سوند ادراری یا تکنیک های تخلیه دستی کمک گرفته شود.
آسیب به مثانه یا حالب
اگرچه این عارضه نادر است اما یکی از موارد مهمی است که در حین جراحی ممکن است رخ دهد. آسیب در همان زمان جراحی تشخیص داده و ترمیم می شود اما در برخی بیماران منجر به نشت ادرار، درد شدید یا تکرر ادرار می شود. در صورت مشاهده علائم غیرطبیعی، بررسی دقیق تصویربرداری یا آزمایش های تکمیلی ممکن است لازم باشد و درمان به موقع از بروز عوارض جدی تر جلوگیری می کند.
دیسپارونیا (درد هنگام رابطه جنسی)
یکی از عوارض بعد از جراحی افتادگی مثانه، درد در هنگام رابطه جنسی می باشد. این درد ناشی از ایجاد بافت اسکار، خشکی واژن یا حساسیت ناحیه جراحی شده است. در بیشتر موارد، با گذشت زمان و بهبود بافت ها، میزان درد کاهش پیدا می کند. استفاده از روان کننده ها، مشاوره جنسی یا فیزیوتراپی کف لگن بسیار موثر می باشد. لازم به ذکر است اگر درد شدید یا طولانی مدت باشد، مراجعه به پزشک برای بررسی دقیق ضروری است.
عوارض ناشی از مش (در صورت استفاده)
بهتر است بدانید در برخی روش های جراحی، از مش برای تقویت دیواره واژن استفاده می شود. عوارض ناشی از مش شامل درد مزمن، عفونت یا بیرون زدگی مش از بافت واژن است. این نوع عوارض بعد از جراحی افتادگی مثانه در سال های اخیر کمتر شده اما همچنان ممکن است رخ دهد. درمان با توجه به شدت مشکل شامل دارو، برداشتن بخشی از مش یا جراحی مجدد می باشد.
لخته خون (ترومبوز)
جراحی و بی تحرکی بعد از آن احتمال تشکیل لخته خون در پاها را افزایش می دهد. این وضعیت با درد ساق پا، تورم یا تغییر رنگ پوست همراه است و در صورت حرکت لخته به ریه ها ممکن است خطرناک باشد. برای پیشگیری، پزشکان توصیه به تحرک زودهنگام، مصرف داروهای ضدانعقاد یا استفاده از جوراب های مخصوص می کنند. آگاهی از علائم این عارضه به تشخیص سریع و جلوگیری از خطرات آن کمک می کند.
عود افتادگی مثانه
یکی از نگرانی های مهم بیماران، بازگشت افتادگی بعد از جراحی است. این عارضه در اثر عوامل مختلفی مانند ضعف بافتی، افزایش وزن، فعالیت های سنگین، یبوست یا زایمان های متعدد رخ می دهد. احتمال عود بین 10 تا 30 درصد گزارش شده است. رعایت مراقبت های صحیح بعد از جراحی و سبک زندگی سالم نقش مهمی در پیشگیری از این مشکل دارد.
بیشتر بخوانید: افتادگی مثانه چیست؟
روشهای پیشگیری از عوارض بعد از جراحی افتادگی مثانه
پیشگیری از بروز عوارض، یکی از مهمترین مراحل بعد از این جراحی است. رعایت نکات مراقبتی، پایبندی به توصیه های پزشک و داشتن آگاهی کافی باعث می شود روند بهبودی سریع تر و بدون دردسر طی می شود. در ادامه مهمترین روشهای پیشگیری از عوارض بعد از جراحی افتادگی مثانه ذکر شده است:
- رعایت دقیق بهداشت ناحیه جراحی
- پرهیز از فعالیت جنسی تا زمان مجاز پزشک
- حفظ وزن مناسب و کنترل سرفه های مزمن
- مراجعه منظم برای پیگیری های بعد از عمل
- انجام منظم تمرینات تقویت عضلات کف لگن
- مصرف آنتی بیوتیک و داروها طبق تجویز پزشک
- اجتناب از بلند کردن اجسام سنگین تا چند هفته
- جلوگیری از یبوست با مصرف فیبر و مایعات کافی
- تحرک ملایم و راه رفتن روزانه برای جلوگیری از لخته خون
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، عوارض بعد از جراحی افتادگی مثانه اگرچه ممکن است نگرانی هایی ایجاد کنند اما در اکثر موارد قابل کنترل، موقت و با مراقبت های صحیح قابل پیشگیری هستند. آگاهی از علائم طبیعی و غیرطبیعی پس از عمل، رعایت توصیه های پزشک، پرهیز از فعالیت های سنگین و پیگیری های منظم نقشی اساسی در کاهش خطر این عوارض دارد. مهمتر از همه اینکه بیشتر بیماران بعد از طی دوره نقاهت، بهبود قابل توجهی در کیفیت زندگی، عملکرد ادراری و احساس راحتی تجربه می کنند.
