فیبروم رحم یکی از شایع ترین تومورهای خوش خیم دستگاه تناسلی زنان است که از بافت ماهیچه ای و رشته های فیبری رحم تشکیل می شود. این تودهها در سنین باروری شایع تر بوده و می توانند به صورت تک یا چندتایی در رحم ظاهر شوند. اما آیا می دانستید که بسیاری از زنان حتی بدون بروز علائم متوجه وجود فیبروم در بدن خود نمی شوند؟ علائم در صورت بروز شامل خونریزی های شدید قاعدگی، درد لگن، فشار روی مثانه یا روده و حتی مشکلات باروری می باشند. شناخت عوامل خطر، روش های تشخیص و گزینه های درمانی فیبروم رحم اهمیت زیادی دارد. در این مقاله قصد داریم به بررسی علل ایجاد فیبروم، علائم و نشانه های آن، روش های تشخیص و درمان های مختلف بپردازیم پس با ما همراه باشید.
فیبروم رحم چیست؟
فیبروم رحم، توده های خوش خیم و غیرسرطانی هستند که از بافت ماهیچه ای و همبند رحم شکل می گیرند و یکی از شایع ترین اختلالات لگنی در زنان به شمار می روند. این توده ها در سنین باروری بین 25 تا 40 سال مشاهده می شوند و به صورت منفرد یا چندگانه رشد می کنند.
فیبروم ها ممکن است داخل دیواره رحم (اینترامورال)، زیر مخاط رحم (ساب موکوزال) یا روی سطح خارجی رحم (ساب سروزال) قرار گیرند. برخی فیبروم ها علائمی مانند خونریزی شدید قاعدگی، درد لگن، فشار روی مثانه یا مشکلات باروری ایجاد می کنند، در حالی که بسیاری از زنان بدون علائم هستند و وجود آن تنها با سونوگرافی یا معاینه پزشکی مشخص می شود.
بیشتر بخوانید: بهترین قرص برای درمان فیبروم رحم
علائم فیبروم رحم
فیبروم رحم یکی از شایع ترین تومورهای خوش خیم زنان است که اغلب در سنین باروری رشد می کند. این توده ها ممکن است کوچک باشند و هیچ علائمی نداشته باشند یا در صورت بزرگ شدن باعث بروز نشانه های مختلف شوند. شدت و نوع علائم به محل قرارگیری و اندازه فیبروم ها بستگی دارد. علائم این عارضه به شرح زیر است:
- یبوست
- سقط مکرر
- تکرر ادرار
- قاعدگی دردناک
- درد هنگام رابطه جنسی
- تورم یا بزرگ شدن شکم
- مشکلات باروری یا ناباروری
- کم خونی و احساس خستگی
- دشواری در تخلیه کامل مثانه
- خونریزی بین دو سیکل قاعدگی
- درد یا فشار در ناحیه لگن و زیر شکم
- خونریزی شدید یا طولانی در دوران قاعدگی
بیشتر بخوانید: فیبروم رحم در بارداری
علت بروز فیبروم رحم
علت دقیق بروز فیبروم رحم هنوز به طور کامل مشخص نشده است. با این حال مطالعات نشان می دهند که ترکیبی از عوامل ژنتیکی، هورمونی، سبک زندگی و محیطی، رشد این توده ها را تحریک می کند. سطح بالای هورمون های زنانه مانند استروژن و پروژسترون، سابقه خانوادگی، رژیم غذایی نامناسب، اضافه وزن و استرس از مهمترین عوامل موثر در شکل گیری فیبروم رحم هستند.
| عامل بروز | توضیح مختصر |
| ژنتیک | تغییرات ژنتیکی در سلول های عضله رحم موجب رشد غیرطبیعی و تشکیل فیبروم می شود. وجود سابقه خانوادگی این بیماری احتمال بروز آن را افزایش می دهد. |
| هورمون ها | استروژن و پروژسترون رشد دیواره رحم را تحریک می کنند و گیرنده های بیشتری در فیبروم ها باعث بزرگتر شدن این توده ها می شوند. |
| رژیم غذایی نامناسب | مصرف بیش از حد گوشت قرمز و چربی ها و کمبود میوه و سبزیجات رشد فیبروم را تسریع می کند و احتمال بروز آن را افزایش می دهد. |
| اضافه وزن و چاقی | چربی اضافی بدن سطح هورمون ها و فاکتورهای رشد شبه انسولین را افزایش می دهد و شرایط را برای رشد فیبروم مساعد می کند. |
| استرس و سبک زندگی کم تحرک | استرس مزمن و فعالیت بدنی ناکافی باعث افزایش انسولین و هورمون های محرک رشد می شود و فیبروم ها را تشدید می کند. |
| التهاب و مشکلات رحمی | شرایطی مانند التهاب رحم یا سابقه سقط جنین روند رشد غیرطبیعی سلول های عضلانی رحم را تسریع می کند. |
| دیابت و فشار خون بالا | بیماری های متابولیک و فشار خون بالا با ایجاد تغییرات هورمونی و التهابی، زمینه رشد فیبروم را فراهم می کنند. |
| مصرف الکل و کافئین | مصرف زیاد این مواد تعادل هورمونی بدن را بر هم می زند و به رشد توده های رحمی کمک می کند. |
| فاکتورهای محیطی | برخی مواد شیمیایی موجود در غذا یا محصولات بهداشتی ممکن است در بروز فیبروم نقش داشته باشند، هرچند تحقیقات در این زمینه ادامه دارد. |
بیشتر بخوانید: روشهای پیشگیری از فیبروم رحم
روشهای تشخیص فیبروم رحم
معمولا این بیماری در سنین باروری رشد می کند و اندازه و محل های مختلفی در رحم دارد. این توده ها اغلب بدون علائم بوده اما در برخی موارد باعث درد لگن، خونریزی های شدید یا مشکلات باروری می شوند. تشخیص فیبروم با معاینه لگنی توسط متخصص زنان آغاز می شود و در صورت نیاز، روش هایی مانند سونوگرافی، ام آر آی، هیستروسونوگرافی یا هیستروسکوپی برای ارزیابی دقیق تر استفاده می شوند. مراجعه به یک متخصص زنان و زایمان در ستارخان می تواند تشخیص صحیح و برنامه درمانی مناسب را تضمین کند. انتخاب یک متخصص ماهر به ویژه برای مدیریت فیبروم های بزرگ یا فیبروم هایی که بر باروری تاثیر می گذارند، اهمیت زیادی دارد. با پیگیری منظم و استفاده از روش های تصویربرداری، امکان کنترل رشد و کاهش عوارض فیبروم رحم فراهم می شود.
روشهای درمان فیبروم رحم
فیبروم رحم بسته به اندازه، محل و شدت علائم به درمان مختلف نیاز دارند. در مواردی که فیبروم کوچک باشد و علائم قابل توجهی ایجاد نکند، ممکن است نیازی به درمان فوری نباشد و با گذر زمان خود به خود کاهش یابد. اما زمانی که توده ها باعث درد، خونریزی شدید یا مشکلات باروری شوند، مداخله پزشکی ضروری است. پزشک با بررسی کامل وضعیت بیمار، سن و اندازه فیبروم، یکی از روش های درمانی موجود یا ترکیبی از آنها را پیشنهاد می کنند. روش های درمان فیبروم رحم به شرح زیر است:
- طب سنتی
- زالو درمانی
- لیزر درمانی
- دارو درمانی
- جراحی لاپاراتومی
- جراحی میومکتومی
- جراحی هیسترکتومی
- جراحی لاپاراسکوپی
- جراحی هیستروسکوپی
- آمبولیزاسیون شریان رحمی
بیشتر بخوانید: سرطان دهانه رحم چیست؟
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، فیبروم رحم یکی از شایع ترین توده های خوش خیم بوده که اغلب در سنین باروری مشاهده می شود و بدون علائم یا همراه با علائم مختلفی مانند خونریزی شدید، درد لگن و مشکلات باروری می باشد. شناخت عوامل موثر، تشخیص به موقع و مراجعه به متخصص زنان و زایمان مجرب نقش مهمی در مدیریت این بیماری دارد. خوشبختانه روش های درمانی متنوعی از دارو درمانی و جراحی تا روش های غیرتهاجمی و سنتی برای کنترل رشد فیبروم و کاهش علائم آن وجود دارد.
